KVKK’da Aydınlatma ve Açık Rıza Metinleri Neden Ayrı Ele Alınır?

İki farklı işlev

Aydınlatma, kişinin verilerinin işlenmesi hakkında bilgilendirilmesidir. Açık rıza ise gerekli olduğu durumda işleme faaliyeti için kişinin iradesinin alınmasıyla ilgilidir. Bilgilendirme yapılması, kendiliğinden rıza alındığı anlamına gelmez.

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 18 Şubat 2026 tarihli 2026/347 sayılı ilke kararına ilişkin duyuru, bu iki işlemin ayrı düzenlenmesini ve bilgilendirmenin işletmenin faaliyetine uygun olmasını vurgulamaktadır.

Her işleme faaliyeti için aynı izin metnini kullanmayın

Veri işlemenin hukuki dayanağı belirlenmeden her süreçte rıza istenmesi doğru bir kurgu oluşturmaz. Kurumun açıklamasında, başka bir işleme koşuluna dayanan faaliyetlerde bilgilendirme yapılıp ayrıca rıza metni sunulmaması gerektiği belirtilir. Bilgilendirme metninin onay veya izin belgesine dönüştürülmemesi gerekir.

İncelemenin başlangıcı metin değil veri akışıdır

Bir işletmede müşteri bilgileri, çalışan kayıtları, kamera görüntüleri ve tedarikçi iletişimi farklı süreçlerde kullanılabilir. Hangi verinin kim tarafından, hangi amaçla alındığı ve kimlerle paylaşıldığı ortaya konulmadan tek bir örnek metnin bütün faaliyetleri açıklaması beklenmemelidir.

Mevcut metinler ile fiilî işleyiş karşılaştırılır. İşletmenin yapmadığı bir aktarımın metinde varmış gibi gösterilmesi veya amaçların belirsiz bırakılması yerine gerçek süreç açık bir dille anlatılmalıdır.

• Veri alınan süreçler ve formlar
• Veri kategorileri, amaçlar ve dayanaklar
• Paylaşım, erişim ve saklama düzeni
• İlgili kişiye bilginin nasıl sunulduğu

Düzenli gözden geçirme

Yeni bir yazılım, personel uygulaması veya iş akışı devreye alındığında yalnızca taslağın tarihini değiştirmek yeterli olmayabilir. Sürecin veriye etkisi ve mevcut bilgilendirmeyle ilişkisi yeniden incelenir. Görüşmeye mevcut metinler ve kullanılan formlarla gelinmesi bu değerlendirmeyi kolaylaştırır.